Postępowanie spadkowe – jak odwołać lub zmienić testament notarialny cz. II.
W kolejnym artykule, z dość obszernej serii poświęconej kwestiom spadkowym, powracam do zagadnień dotyczących testamentów.
Tytułem przypomnienia, chciałbym wskazać, iż swoim majątkiem na wypadek śmierci można rozporządzić, tylko w formie testamentu – stanowi o tym art. 941 Kodeksu Cywilnego (Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93).
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093)
Jeżeli zatem chciałbyś zabezpieczyć swoja ostatnią wolę na wypadek śmierci, możesz uczyć to tylko i wyłącznie w formie testamentu.
Jeżeli zapoznałeś się z moimi poprzednimi artykułami, znasz już moje stanowisko i wiesz, że zawsze zdecydowanie zachęcam do sporządzenia testamentu notarialnego, który w mojej ocenie, najpewniej zabezpiecza ostatnią wolę spadkodawcy.
Jak zapewne sobie przypominasz, wyróżniamy 2 grupy testamentów:
1. testamenty zwykłe – art. 949 – 951 Kodeksu Cywilnego (Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93)
2. testamenty szczególne – 952 – 954 Kodeksu Cywilnego (Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93).
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093)
W niniejszym wpisie, pragnąłbym kontynuować omawianie kwestii dotyczących zmiany oraz w szczególności odwołania testamentu notarialnego.
Jeżeli zapoznałeś się z kilkoma moimi ostatnimi artykułami, masz już świadomość, co do treści art. 946 oraz 947 Kodeksu Cywilnego (Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93).
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093)
Tak jak wskazałem w ostatnim wpisie, najczęściej spotykaną formą odwołania wcześniejszego testamentu, jest sporządzenie nowego testamentu i zawarcie w nim oświadczenia / zwrotu dotyczącego odwołania w całości wcześniejszego testamentu / testamentów.
Dopuszczalna jest jednak, także inna forma odwołania testamentu – poprzez jego fizyczne zniszczenie / pozbawienie cech testamentu.
W przypadku testamentu własnoręcznego, zniszczenie dokumentu może oznaczać jego skuteczne odwołanie.
Jeżeli chodzi natomiast o testament notarialny, sprawa nie jest jednak taka prosta.
-
Samo zniszczenie odpisu testamentu notarialnego, który otrzymał spadkodawca od notariusza nie wystarczy.
Dlaczego?
Otóż oryginał aktu notarialnego, zawsze zostaje w kancelarii notarialnej i to on ma znaczenie prawne.
Nawet jeśli testator podrze albo spali swój odpis testamentu notarialnego, testament wciąż istnieje w księgach notarialnych i może być ujawniony po śmierci spadkodawcy.
Jak więc skutecznie odwołać testament notarialny w praktyce?
-
Sporządzenie nowego testamentu – najpewniejszy sposób. W nowym akcie notarialnym lub w nowym testamencie, należy wyraźnie zaznaczyć, że odwołuje się wszystkie poprzednie testamenty.
-
Oświadczenie o odwołaniu testamentu – można udać się do notariusza i sporządzić protokół, w którym spadkodawca jednoznacznie odwoła wcześniejszy testament.
-
Testament własnoręczny – również możliwy, o ile zostanie sporządzony w sposób ważny (w całości odręcznie, z podpisem i datą). Taki testament unieważnia sprzeczne postanowienia wcześniejszego testamentu w formie aktu notarialnego lub wszystkie poprzednie testamenty, jeżeli zawiera stosowne świadczenie w tym zakresie.
Wnioski wypływający z powyższych spostrzeżeń:
-
Odwołanie testamentu notarialnego przez jego fizyczne zniszczenie nie ma skutku prawnego.
-
Skuteczne są wyłącznie czynności, które jasno wyrażają wolę testatora i mogą zostać zweryfikowane po jego śmierci – czyli przede wszystkim sporządzenie nowego testamentu zwykłego zawierającego stosowne oświadczenie albo formalne oświadczenie u notariusza o odwołaniu wcześniejszego testamentu / testamentów.
Jeśli chcesz mieć pewność, że Twój testament zostanie sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami i Twoją wolą – skonsultuj się z prawnikiem specjalizującym się w prawie spadkowym.
Autorem niniejszego wpisu jest adwokat Mateusz Stanisławek, prowadzący kancelarię adwokacką w Bielsku – Białej.
Artykuł w żadnym wypadku nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie, lecz ma tylko i wyłącznie charakter czysto informacyjny.
W celu uzyskania pomocy lub porady prawnej w Państwa konkretnej i indywidualnej sprawie, zachęcam do kontaktu z moją kancelarią, która między innymi specjalizuje się w prowadzeniu szeroko pojętych spraw spadkowych.